Topstukken

Het ledenboekje van het middeleeuwse Sint Joris of Sint Jorgengilde (opgericht op 23 april 1384, op Sint Jorisdag)

Het ledenboekje van het middeleeuwse Sint Joris of Sint Jorgengilde (opgericht op 23 april 1384, op Sint Jorisdag) 


In de Middeleeuwen telde Elburg tien broederschappen. Deze werden ook wel geestelijke gilden genoemd. De eerste broederschappen in West-Europa waren ontstaan rond het jaar 1000. Geestelijken hadden zich aaneengesloten om elkaar met gebed en geld te ondersteunen. In de veertiende eeuw ontstonden broederschappen waarvan zowel geestelijken als leken lid konden worden. In principe stond het lidmaatschap open voor iedereen die de ‘inganck’, het intredegeld, kon betalen. Doelstelling van de geestelijke gilden was het vereren van God en de beschermheilige. Belangrijk voor de leden was echter ook dat er missen werden gelezen voor het zielenheil van de levende en de overleden leden. 


Bij het niet nakomen van de regels, zoals het aanwezig zijn bij gemeenschappelijke kerkdiensten en de begrafenissen van gildebroeders en – zusters, moest een boete worden betaald. In de oude stad Elburg werd in 1339 door de Hanze kooplieden het eerste geestelijke gilde opgericht: het Schipluidengilde. Het ledenboekje van dit gilde is helaas verloren gegaan. Het tweede gilde dat werd opgericht was het Sint Joris of Sint Jorgengilde in 1384. Sint Joris beschermde tegen oorlogsgevaar, koorts en pest. 

Op de ledenlijst van het Elburgse Sint Jorisgilde worden 28 priesters aangetroffen en een groot aantal vooraanstaande burgers, waar onder jonker Pylgrym van Putten, Arent to Bocoph, Henrick de Voss van Steenwick en Johan van Oldenbarnevelt. Het gilde had een eigen altaar in de Sint Nicolaaskerk. De andere acht gilden werden in de vijftiende eeuw opgericht. Bij de geestelijke gilden van Elburg waren zowel mannen als vrouwen ingeschreven. Gezien het grote aantal ingeschrevenen bestaat de indruk dat in de late Middeleeuwen het merendeel van de Elburgers, ca. 1200, lid was van één of meerdere gilden. In de loop van de zestiende eeuw werd Elburg gereformeerd en in 1580 werd het Sint Jorisgilde, net als de andere geestelijke gilden, opgenomen in het Schipluidengilde. Het gildeboek is het oudste van de regio.



Sint Agnietenklooster

Schandballen en schandbank

Wijnbokaal

Planetarium van Laun