Tussen droom en werkelijkheid

Verkooptentoonstelling van Djordje Ilić (1920- )

26 januari t/m 30 maart 2007

Van 26 januari tot en met 30 maart 2007 is in  het Gemeentemuseum Elburg een tentoonstelling te zien van het werk van de Servische kunstenaar Djordje Ilić (geboren 1920). De tentoonstelling geeft in vogelvlucht een overzicht van het werk van deze kunstenaar. Het plaatst zijn werk in de context van zijn ontwikkeling en de situatie waarin hij in Servië leeft, woont en werkt. Het werk van Ilić is modern, authentiek en kenmerkt zich door thema’s uit het leven van elke dag en meer symbolische onderwerpen.

Gedreven kunstenaar uit onderwijzersnest

Djordje Ilić wordt in 1920 geboren in Strumica, Macedonië. Zijn ouders en zijn allebei onderwijzer. Enkele jaren later verhuist de familie naar een dorp in de omgeving van Belgrado. In 1931 gaat Ilić naar het Lyceum met de bedoeling om zich hierna in te laten schrijven aan de Academie voor Schone Kunsten. Zijn vader wil echter dat hij onderwijzer wordt en Djordje breekt zijn studie aan de Academie af om naar de Kweekschool te gaan. Daar worden zijn artistieke gaven ontdekt door zijn tekenleraar en neemt Ilić definitief de beslissing zijn leven aan de schilderkunst te wijden, hoewel hij zijn opleiding aan de Kweekschool vervolgt en lesgeeft tot het einde van de Tweede Wereldoorlog. Daarna volgt hij lessen aan de Academie voor Schone Kunsten in Belgrado, een opleiding die hij in 1949 voltooit. Hij wordt lid van de Kunstenaarsvereniging van Servië en heeft in hun gebouw drie jaar later zijn eerste solo-tentoonstelling. In de jaren die volgen blijft hij actief voor de vereniging en in 1955 start hij daarnaast zijn carrière bij de Faculteit voor architectuur in Belgrado. Hier werkt hij zich in een periode van 14 jaar op van assistent tot professor voor tekenen, aquarelleren, graveren en schilderen. Naast zijn werk als kunstenaar heeft Ilić dus decennia lang via het onderwijs invloed gehad op de Servische kunstwereld.

Het platte vlak

De ontwikkeling die het werk van Ilić heeft doorgemaakt is kenmerkend voor veel van zijn Servische tijdgenoten. In de jaren ’50 van de vorige eeuw probeerden zij zich los te maken van het op de Russische kunst geïnspireerde socialistisch realisme en richtten zij zich op de west-europese kunst. Ilić werd – mede door een bezoek aan Parijs – sterk beïnvloed door het post-kubisme waarin het platte vlak van het schilderij benadrukt wordt doordat verschillende gezichtspunten in één schilderij worden gecombineerd. Een van de schilderijen waarop dit goed te zien is, is Ilić schilderij ‘Boerin met emmers water’ uit 1955. In die jaren is de folkloristische weefkunst een andere belangrijke inspiratiebron voor Ilić. De manier waarop kleuren en geometrische vormen hierin worden gecombineerd tot harmonieuze twee-dimensionale vertellingen, heeft hij in veel van zijn schilderijen nagevolgd. Bijvoorbeeld in het schilderij ‘Sancho Panza’ (1955).

 

Nieuwe figuratie

In de jaren ’60 en ’70 maakt het werk van Ilić een grote ontwikkeling door. Het wordt minder statisch, minder geometrisch en minder ‘primitief’ van karakter. Net als in de jaren ervoor is de mens zijn centrale thema. Hoewel hij persoonlijk een sterke afkeer van armoede heeft, beeldt hij vaak de laagste sociale klasse af op zijn schilderijen: vuilnismannen, boeren, melkmeisjes en  straatvegers. Straatbeelden die in de jaren ’60 voorkwamen in Belgrado, maar haast vergelijkbaar in elke willekeurige andere stad in Europa. Zo ook in Elburg. Aan de hand van deze figuren schept hij nieuwe beelden waarin zijn visie op het (nood)lot van de mens en de sociale en culturele context van de Balkan worden gecombineerd.

Tussen droom en werkelijkheid

De  ontwikkeling van de verinnerlijking van de personages op zijn schilderijen zet zich in de jaren ’80 en ‘90 verder voort. Daarover zegt hij zelf: “Als je kijkt naar de ruimte waarin ik mijn figuren plaats, zie je dat elke vorm van perspectief ontbreekt. De plaats waar zij zich bevinden is vaak niet duidelijk herkenbaar om de eenvoudige reden dat die niet van belang is voor hetgeen ik over wil brengen”. In de laatste decennia gaat hij hierin zover dat slechts een symbolische en spirituele omgeving overblijft die elke beschouwer van het werk op zijn eigen manier kan interpreteren.  Langzaam maar zeker worden ook zijn figuren in deze periode steeds verder gedematerialiseerd en haast gereduceerd tot silhouet. Op deze manier heeft Ilić op het platte vlak zijn eigen wereld geschapen: een metafoor voor het universum waarin tijd en plaats volledig persoonlijk worden bepaald. De innerlijke beleving van het eeuwige ritme van het leven wordt op het platte vlak weergegeven als het bevroren moment tussen droom en werkelijkheid.

Expositie

De tentoonstelling is tot stand gekomen dankzij de samenwerking met Kunsthandel Nieuwenhuis te Doesburg. Het werk van Djordje Ilić is tijdens de expositie te koop.

Opening

De expositie zal op vrijdag 26 januari geopend worden door de heer Dragan Kojadinovic, minister voor Cultuur van Servië. 

Openingstijden

Dinsdag tot en met vrijdag van 10.00 uur tot 17.00 uur en zaterdag van 11.00 uur tot 16.00 uur.

Bel voor meer informatie over de tentoonstelling en/of digitaal beeldmateriaal met mw drs. F. Jeletich-Visser (project-conservator) 06-21632067 of stuur een email naar post@cultuurproject.nl