Mijn favoriet

Februari

Maandelijks presenteert Museum Elburg een topstuk (‘Mijn Favoriet’) van een museummedewerker of vrijwilliger, met zijn of haar persoonlijke verhaal erbij. In februari wordt gestart met het schilderij “ Koeien in een landschap” van Jacob Jan van der Maaten (1820-1879).

 

Naar buiten, wolkenlucht...
Waarom zag dichter Marsman "denkend aan Holland" geen koeien traag door oneindig grasland gaan?

Het is elk voorjaar weer een machtig gezicht. Koeien die in de wintermaanden op stal hebben gestaan, mogen weer de wei in. Uitgelaten (letterlijk en figuurlijk) rennen ze in het rond, ondertussen allerlei rare sprongen makend. Het lijkt er toch sterk op dat de koeien dansen van vreugde en plezier hebben. En zo hoort het: koeien in de wei! Hiervoor zijn een aantal argumenten te bedenken: de koe voelt zich happy (boer: denk aan bomen in de wei voor schaduw), is minder vatbaar voor lichamelijke ongemakken (ontstekingen), de melk is gezonder (bevat meer CLA, een onverzadigd vetzuur), weidegang is goed voor de weidevogels (in koeienvlaaien zitten veel insecten waar jonge vogels van eten) en wij zien toch graag een koe in de wei (behoort tot de Nederlandse identiteit, een karakteristiek voor de Lage landen).

Ik heb iets met koeien, ik heb iets met het gedicht “Denkend aan Holland”, ik heb iets met de kunstenaar J. J. van der Maaten … Hij is geboren in de stad Elburg (mijn werk - en woonplek) als zoon van koopman Klaas van der Maaten en Hendrika Zwart. Hij was een bekend landschapschilder (houd ik van), die als voorloper van de Haagse School kan worden aangemerkt. Zijn werk is te vinden in een aantal gerenommeerde musea in den lande, maar ook in Museum Elburg! Hij heeft onder meer gewerkt in het villadorp Apeldoorn (ben ik geboren en getogen, alleen niet in een villa) en was er tevens tekenleraar (1866–1879) aan de Koningsschool (gesticht in 1852 uit de fondsen van Koning Willem III).

“De dichter is een koe”. In het gedicht van mijn favoriet Gerrit Achterberg wordt de dichter met een koe geïdentificeerd, verschijnt als ik, een sprekende koe die zich bezint over haar eigen gedrag en haar eigen gedachtegang en die bovendien commentaar levert op de houding van anderen tegenover haar (en visa versa): kikkers, kinderen, de boer. Leestip: hardop declameren!

Kijktip voor het schilderij: De koe die in het water staat is een bijzonder exemplaar, of zij praat is onbekend, maar… er is iets in het bos waar ze zo geconcentreerd naar kijkt. zij overstijgt “het koe zijn”!

Thea Stel, directiemedewerker Museum Elburg

Favoriet februari
Favoriet maart
Favoriet april 
Favoriet juni
Favoriet juli
Favoriet augustus