Dichterbij restauratie door Rabobank

Persbericht, 10 april 2010

De Rabobank Noordwest-Veluwe doneerde vrijdag 9 april jl. een bedrag van  €5.000,- aan Museum Elburg. Deze bijdrage vanuit het Dichterbijfonds van de Rabobank zal worden gebruikt voor een deel van de financiering van de restauratie en presentatie van het unieke Planetarium van Van Laun. Het bijzondere object is ooit aangeschaft door Jan Hendrik van Kinsbergen (1735-1819).

Jan Hendrik van Kinsbergen was een Nederlandse zeeofficier. Hij behoorde tot een nieuwe generatie zeeofficieren die haar positie niet meer puur te danken had aan haar praktijkervaring of afkomst, maar ook aan een gedegen natuurwetenschappelijke ontwikkeling. In de periode 1795-1799 woonde hij in Elburg, waar hij ook tussen zijn 6^de en 9^de jaar gewoond had. Hij werd de drijvende kracht achter het Instituut van Talen, Kunsten en Wetenschappen te Elburg. Aan het instituut schonk hij o.a. een grote collectie boeken en nautische instrumenten waarmee de leerlingen nautisch onderricht kregen. Deze voorwerpen maken thans deel uit van de collectie van Museum Elburg.

Eén van de belangrijkste voorwerpen uit deze collectie is een in de 18^de eeuw door Hartog Van Laun gemaakt planetarium: een uniek mechanisch schaalmodel van het zonnestelsel. Het planetarium bestaat uit twee delen: een houten tafeltje met ingelegde motieven en een koperen lunarium (‘halve bol’ met ‘armen’ waaraan de planeten bevestigd zijn). Beide onderdelen verkeerden in een zodanig slechte staat dat ze niet (samen) konden worden geëxposeerd. Restauratie was daarom een absolute must.

Tentoonstelling

Door de financiële injectie van de Rabobank is het mogelijk om het unieke planetarium tentoon te stellen in de expositie ‘Jan Hendrik van Kinsbergen (1735-1819) Nederlands laatste zeeheld’, die op 22 mei as. in Museum Elburg wordt geopend. De tentoonstelling toont Van Kinsbergens jeugd en opleidingsjaren, zijn marinecarrière en zijn jaren als begunstiger van Elburg. Vanwege zijn bekendheid als zeeheld en zijn importantie voor Elburg en het Elburgse onderwijs in het bijzonder krijgt een deel van de expositie, waaronder het planetarium, een permanente plek in het museum. Op de expositie worden prenten, voorwerpen, boeken en nautische instrumenten op een voor een breed publiek toegankelijke manier gepresenteerd. Ook worden er talrijke voorwerpen in bruikleen van andere musea en instellingen tentoongesteld. Meer informatie over Van Kinsbergen en het planetarium kunt u vinden op www.museumelburg.nl. De expositie is t/m 23 oktober te zien.